सावधिक जीवन बीमा निश्चित अवधिका लागि गरिने जीवन बीमा योजना हो। यस योजनामा बीमितले तोकिएको अवधिसम्म नियमित रूपमा बीमाशुल्क भुक्तानी गर्छन्। बीमा अवधिभित्र बीमितको मृत्यु भएमा बीमालेखको सर्तअनुसार हकवालाले बीमांक रकम प्राप्त गर्छन् भने बीमा अवधि पूरा हुँदा बीमित जीवित रहेमा पनि तोकिएको रकम तथा योजनाअनुसार बोनस प्राप्त गर्ने व्यवस्था हुन्छ।
सावधिक जीवन बीमाले एकातर्फ बीमितको जीवन जोखिमको सुरक्षा प्रदान गर्छ भने अर्कोतर्फ निश्चित अवधिका लागि बचत गर्ने अवसरसमेत दिन्छ। यही कारण परिवारको आर्थिक सुरक्षा, बालबालिकाको शिक्षा, भविष्यको आर्थिक आवश्यकता तथा दीर्घकालीन बचतका लागि यस्तो बीमा योजना प्रयोग हुँदै आएको छ।
बीमा कम्पनीहरूले फरक–फरक अवधि, बीमांक, बीमाशुल्क र सुविधासहित सावधिक जीवन बीमा योजना सञ्चालन गर्दै आएका छन्। योजनाअनुसार बीमा अवधि, बोनस, परिपक्वता रकम तथा अन्य सुविधा फरक हुन सक्छन्।
नेपाली बीमा बजारमा सावधिक जीवन बीमा लामो समयदेखि लोकप्रिय जीवन बीमा योजनाका रूपमा रहँदै आएको छ। पछिल्लो तथ्यांकले पनि अन्य जीवन बीमा योजनाको तुलनामा सावधिक जीवन बीमामा नागरिकको आकर्षण बढी रहेको देखाएको छ।
काठमाडौं । नेपाली नागरिकले भविष्यको वित्तीय सुरक्षा र जोखिम बहनका लागि परम्परागत तथा निश्चित प्रतिफलमा आधारित जीवन बीमा योजनालाई बढी प्राथमिकता दिने गरेको देखिएको छ। नियामक निकायबाट प्राप्त जीवन बीमा योजनाको प्रदेशगत प्रिमियम संकलन विवरणले नेपाली बीमा बजारमा सावधिक जीवन बीमा सबैभन्दा लोकप्रिय रहेको देखाएको हो।
समीक्षा अवधिमा सावधिक जीवन बीमा योजनाबाट मात्रै ८२ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी प्रिमियम संकलन भएको छ। यो जीवन बीमा व्यवसायका विभिन्न योजनामध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हो।
निश्चित अवधिका लागि बीमितले प्रिमियम भुक्तानी गर्ने र बीमा अवधिअनुसार परिवारको आर्थिक सुरक्षा सुनिश्चित हुने भएकाले सावधिक जीवन बीमा गाउँदेखि सहरसम्मका नागरिकको रोजाइमा परेको देखिन्छ।
सावधिक जीवन बीमापछि अग्रिम भुक्तानी सावधिक जीवन बीमा योजनामा बीमितको आकर्षण उल्लेख्य देखिएको छ। यस योजनाबाट समीक्षा अवधिमा ३७ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँभन्दा बढी प्रिमियम संकलन भएको छ।
बीमा अवधि पूरा हुनुअघि निश्चित अन्तरालमा बीमितले केही रकम फिर्ता पाउने सुविधा भएकाले तत्कालीन आर्थिक आवश्यकता व्यवस्थापनका लागि पनि यस्तो योजना उपयोगी हुने गरेको छ।
बालबालिकाको शिक्षा तथा भविष्यलाई लक्षित गरी सञ्चालनमा रहेका बालबच्चा सम्बन्धी सावधिक जीवन बीमा योजनाले पनि उल्लेख्य कारोबार गरेको छ। उक्त योजनाबाट ३३ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी प्रिमियम संकलन भएको छ।
यसले नेपाली अभिभावकमा आफ्ना सन्तानको उच्च शिक्षा, भविष्यको आर्थिक आवश्यकता तथा दीर्घकालीन सुरक्षाका लागि जीवन बीमाप्रति आकर्षण बढ्दै गएको संकेत गरेको छ।
त्यस्तै, रूपान्तरित सावधिक जीवन बीमा योजनाबाट २३ अर्ब ९६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी र एकल बीमा शुल्क जीवन बीमाबाट ९ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी प्रिमियम संकलन भएको छ।
यता आजीवन जीवन बीमा, म्यादी जीवन बीमा, लघु जीवन बीमा तथा वैदेशिक रोजगार म्यादी जीवन बीमाको हिस्सा भने तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको छ।
समग्र तथ्यांकले नेपाली बीमा बजारमा उच्च जोखिमभन्दा पनि परिवारको आर्थिक सुरक्षा, सन्तानको भविष्य र निश्चित अवधिको बचतसँग जोडिएका जीवन बीमा योजनाप्रति नागरिकको आकर्षण बढी रहेको देखाएको छ।
विशेषगरी सावधिक, अग्रिम भुक्तानी र बालबच्चा लक्षित बीमा योजनामा भएको ठूलो प्रिमियम संकलनले नेपाली नागरिकले जीवन बीमालाई जोखिम हस्तान्तरणसँगै दीर्घकालीन वित्तीय योजनाका रूपमा समेत लिन थालेको संकेत गर्छ।
