काठमाडौं । नेपाली बजारमा पछिल्लो एक सातामा सुनको मूल्य प्रतितोला ९ हजार ९ सय रुपैयाँले घटेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य प्रतिऔंस ४ हजार अमेरिकी डलरभन्दा तल झरेपछि त्यसको प्रभाव नेपाली बजारमा पनि परेको हो।
नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार गत साता प्रतितोला २ लाख ९० हजार २०० रुपैयाँमा कारोबार भएको सुनको मूल्य घटेर मंगलबार २ लाख ७५ हजार रुपैयाँमा पुगेको थियो। मंगलबार भने मूल्यमा प्रतितोला ७०० रुपैयाँको वृद्धि भएको थियो। यस अवधिमा चाँदीको मूल्य पनि प्रतितोला ३६० रुपैयाँभन्दा बढीले घटेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अमेरिकी डलर बलियो हुनु, सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्नु तथा सेयर बजारमा बिक्री चाप बढ्नुले सुनको मूल्यमा दबाब परेको देखिन्छ। प्रविधि कम्पनीका सेयरसहित समग्र सेयर बजारमा गिरावट आएपछि लगानीकर्ताले सुनमा गरेको लगानीसमेत फिर्ता लिन थालेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
रोयटर्सका अनुसार मंगलबार अमेरिकी समयअनुसार दिउँसो २ बजेर ६ मिनेट जाँदा हाजिर सुनको मूल्य प्रतिऔंस ०.५ प्रतिशतले घटेर ३ हजार ९२७ डलर १८ सेन्टमा झरेको थियो। कारोबारका क्रममा मूल्य ३ हजार ८९३ डलर ३१ सेन्टसम्म पुगेको थियो। त्यस्तै, डिसेम्बरमा भुक्तानी हुने अमेरिकी सुनको वायदा मूल्य ०.७ प्रतिशतले घटेर प्रतिऔंस ३ हजार ९४० डलर ४० सेन्टमा कारोबार बन्द भएको थियो।
सुनको मूल्यमा आएको गिरावटलाई अमेरिकी डलरको मजबुती र सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल वृद्धिसँग जोडेर हेरिएको छ। डलर बलियो हुँदा अन्य मुद्रा प्रयोग गर्ने लगानीकर्ताका लागि सुन महँगो पर्छ। त्यस्तै, सरकारी ऋणपत्रबाट प्राप्त हुने प्रतिफल बढ्दा प्रतिफल नदिने सुनको तुलनामा ऋणपत्रप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्न सक्छ।
ब्लु लाइन फ्युचर्सका प्रमुख बजार रणनीतिकार फिलिप स्ट्राइबलले पनि डलरको मजबुती र ऋणपत्रको प्रतिफल वृद्धिले सुनको मूल्यमा दबाब सिर्जना गरेको बताएका छन्। यसबाहेक अमेरिका र इरानबीच सम्भावित सम्झौता तथा अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनबाट उत्पन्न हुन सक्ने आर्थिक अनिश्चितताबारे लगानीकर्ताले गरिरहेको मूल्यांकनले पनि बजारमा उतारचढाव ल्याएको छ।
अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनले वित्तीय नीतिमा पार्न सक्ने प्रभावबारे लगानीकर्ताको चासो बढेको छ। निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ भने सिनेटको नियन्त्रणबारे अनिश्चितता कायम छ। डेमोक्र्याटिक पार्टीले दुवै सदनमा सफलता हासिल गरेमा अमेरिकी डलर कमजोर हुन सक्ने र त्यसले सुनको मूल्यलाई टेवा दिन सक्ने विश्लेषकहरूको आकलन छ।
यसैबीच, विश्व सुन परिषद्ले यस वर्ष सुनमा हुने लगानी वृद्धिको अनुमान घटाएको छ। परिषद्ले यसअघि ४०० मेट्रिक टन सुनमा लगानी थपिने प्रक्षेपण गरेकोमा त्यसलाई घटाएर २०० मेट्रिक टनमा सीमित गरेको छ। यद्यपि, केन्द्रीय बैंकहरूले गर्ने सुन खरिदको अनुमान भने बढाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनसँगै अन्य बहुमूल्य धातुको मूल्य पनि घटेको छ। मंगलबार चाँदीको मूल्य प्रतिऔंस १.९ प्रतिशतले घटेर ४९ डलर ६९ सेन्टमा झरेको थियो। त्यस्तै, प्लाटिनमको मूल्य १.९ प्रतिशत र प्यालेडियमको मूल्य ३.४ प्रतिशतले घटेको थियो।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलरको मजबुती, सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल वृद्धि र लगानीकर्ताको बदलिँदो रणनीतिका कारण सुनको मूल्यमा दबाब परेको देखिन्छ। यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपाली बजारमा पनि देखिएको छ।
