काठमाडौं । कुनै पनि शुभ कार्यमा उपहार दिने चलन निकै पुरानो भए पनि पछिल्लो समय उपहारको स्वरूपमा उल्लेखनीय परिवर्तन देखिन थालेको छ। पहिलेका दिनहरूमा जन्मदिन, विवाह, चाडपर्व वा अन्य विशेष अवसरहरूमा महँगा भौतिक सामग्री, लुगा, गहना वा अन्य जिन्सी सामान दिने प्रचलन बढी थियो। तर अहिलेको आधुनिक र सचेत समाजमा यस्ता उपहारहरू भन्दा दीर्घकालीन फाइदा दिने, आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्ने र भविष्यमा उपयोगी हुने खालका उपहारतर्फ मानिसहरूको आकर्षण बढ्दै गएको छ। यसै सन्दर्भमा जीवन बीमालेख उपहार दिने चलन विस्तारै लोकप्रिय बन्दै गएको देखिन्छ।
यही बदलिँदो प्रवृत्तिको एउटा उदाहरण सैनामैना नगरपालिका–०८ का प्रचण्ड भारीले प्रस्तुत गर्नुभएको छ। उहाँले आफ्नो छोरा प्रशान्त भारीको १९औँ जन्मदिनको विशेष अवसरमा परम्परागत उपहारहरू जस्तै मोबाइल, लुगा वा अन्य महँगा सामान नदिई दीर्घकालीन महत्व बोकेको जीवन बीमा पोलिसी उपहार दिनुभएको छ। उहाँले सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्समार्फत रु २५ लाख बीमांकको जीवन बीमालेख खरिद गरी आफ्नो छोरालाई हस्तान्तरण गर्नुभएको हो।
प्रचण्ड भारीका अनुसार, जीवन बीमा केवल आर्थिक लगानी मात्र नभई भविष्यप्रति जिम्मेवार निर्णय पनि हो। जीवनमा अनपेक्षित रूपमा आइपर्ने दुर्घटना, स्वास्थ्य समस्या वा अन्य जोखिमहरूको सामना गर्न यस्तो बीमालेखले सुरक्षा कवचको काम गर्छ। साथै, यसले नियमित बचतको बानी बसाल्ने भएकाले दीर्घकालमा आर्थिक रूपमा पनि मजबुत बनाउने उहाँको विश्वास छ। उहाँले आफ्नो छोरालाई उपहार स्वरूप बीमा दिनुको मुख्य उद्देश्य उसको भविष्य सुरक्षित बनाउनु र उसलाई वित्तीय अनुशासनतर्फ प्रेरित गर्नु रहेको बताउनुभयो।
उहाँले सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स रोज्नुका कारणहरू पनि उल्लेख गर्नुभएको छ। विशेषगरी ‘आपतमा राहत’ जस्ता सुविधाहरू तथा ‘सन मेडिकेयर’ जस्ता नवीनतम स्वास्थ्यसम्बन्धी सेवाहरूले आफूलाई प्रभावित पारेको उहाँको भनाइ छ। यस्ता सुविधाहरूले आकस्मिक परिस्थितिमा छिटो र प्रभावकारी सहयोग पुर्याउने भएकाले सबैले यस्ता बीमा योजनामा सहभागी हुनुपर्ने उहाँले सुझाव दिनुभएको छ।
यस विषयमा सन नेपाल लाइफको मुर्गिया शाखा प्रवन्धक लक्ष्मी पाण्डेले पनि आफ्नो धारणा राख्नुभएको छ। उहाँका अनुसार पछिल्लो समय बीमालाई उपहारको रूपमा दिने प्रवृत्ति बढ्दै जानु बीमा क्षेत्रका लागि सकारात्मक संकेत हो। यसले जनचेतना वृद्धि गर्नुका साथै जीवन बीमाको पहुँच विस्तार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको छ। जब मानिसहरूले बीमालाई केवल खर्च नभई लगानी र सुरक्षा दुवैको रूपमा बुझ्न थाल्छन्, तब समाज समग्रमा आर्थिक रूपमा सुरक्षित र सुदृढ बन्ने उहाँको भनाइ छ। प्रचण्ड भारीले आफ्नो छोरालाई दिएको यो उपहार केवल व्यक्तिगत निर्णय मात्र नभई समाजमा फैलँदै गएको नयाँ सोचको प्रतिनिधित्व पनि हो। यस्तो अभ्यासले युवापुस्तामा वित्तीय साक्षरता बढाउन, भविष्यप्रति जिम्मेवार बन्न प्रेरित गर्न र जोखिम व्यवस्थापनको संस्कार विकास गर्न मद्दत पुर्याउने देखिन्छ। त्यसैले, जीवनका महत्वपूर्ण अवसरहरूमा दीर्घकालीन फाइदा दिने यस्ता उपहारहरू रोज्ने चलन आगामी दिनहरूमा अझै बढ्दै जाने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
