काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुनको मूल्य एकैदिन प्रतितोला ११ हजार ७०० रुपैयाँले घटेर २ लाख ७८ हजार ५०० रुपैयाँ कायम भएको छ। एक महिनाअघि प्रतितोला सवा ३ लाख रुपैयाँको हाराहारीमा पुगेको सुनको मूल्य त्यसयता करिब ४४ हजार रुपैयाँले घटिसकेको छ।
नेपालमा मात्रै होइन, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि सुनको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। बहुमूल्य धातुको बजारसम्बन्धी सञ्चारमाध्यम किट्को न्युजले गरेको साप्ताहिक सर्वेक्षणमा सहभागी अधिकांश व्यावसायिक विश्लेषकले आगामी साता पनि सुनको मूल्य घट्न सक्ने अनुमान गरेका छन्। तर, व्यक्तिगत लगानीकर्ताको ठूलो हिस्सा भने मूल्य पुनः बढ्ने अपेक्षामा छ।
किट्को न्युजका अनुसार सर्वेक्षणमा सहभागी १७ जना व्यावसायिक विश्लेषकमध्ये सात जनाले आगामी साता सुनको मूल्य घट्ने अनुमान गरेका छन्। यो कुल सहभागीको ४१ प्रतिशत हो। चार जना अर्थात् २४ प्रतिशतले मूल्य बढ्ने बताएका छन् भने बाँकी छ जना अर्थात् ३५ प्रतिशतले मूल्य स्थिर रहने वा बजारको दिशा अनुमान गर्न कठिन रहेको बताएका छन्।
त्यस्तै, सर्वेक्षणमा सहभागी १६१ व्यक्तिगत लगानीकर्तामध्ये ६७ जनाले सुनको मूल्य बढ्ने अनुमान गरेका छन्। यो कुल सहभागीको करिब ४२ प्रतिशत हो। ४१ जना अर्थात् २६ प्रतिशतले मूल्य थप घट्ने र ५३ जना अर्थात् ३३ प्रतिशतले स्थिर रहने अपेक्षा गरेका छन्।
यसले व्यावसायिक विश्लेषकहरू निकट अवधिको बजारप्रति बढी सतर्क देखिए पनि व्यक्तिगत लगानीकर्तामा सुनको मूल्य पुनः बढ्ने आशा कायम रहेको देखाउँछ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य गत साता प्रतिऔँस ४ हजार १६४ अमेरिकी डलरबाट कारोबार सुरु भएर सुरुका दिनमा ४ हजार १९० डलरसम्म पुगेको थियो। तर, त्यसपछि मूल्यले गति कायम राख्न सकेन। ऊर्जा मूल्यमा वृद्धि, सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्नु र अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर उच्च राख्न सक्ने चिन्ताले सुनको मूल्यमा दबाब सिर्जना गर्यो।
अक्टोबर २३ को कारोबारमा सुनको मूल्य एक समय प्रतिऔँस ३ हजार ९७५ डलरसम्म झरेको थियो। त्यसपछि मूल्यमा उतारचढाव देखिए पनि सुनले चार हजार डलरको मनोवैज्ञानिक सीमाआसपास संघर्ष गर्नुपरेको थियो।
सेयर बजारमा देखिएको बिक्री चापलाई पनि सुनको मूल्य घट्नुको एउटा कारण मानिएको छ। प्रविधि कम्पनीका सेयरमा गिरावट आउँदा केही लगानीकर्ताले नगद जुटाउन सुनजस्ता सहजै बिक्री गर्न सकिने सम्पत्ति बेच्नुपरेको विश्लेषण गरिएको छ। यस्तो अवस्थामा सुनले सामान्यतः सुरक्षित लगानीका रूपमा पाउने मागसमेत कमजोर हुन सक्छ।
किट्को न्युजसँग कुरा गर्दै वाल्श ट्रेडिङका वाणिज्य जोखिम व्यवस्थापन सहनिर्देशक सीन लस्कले निकट अवधिमा सुनको मूल्य थप घट्न सक्ने सम्भावना औँल्याएका छन्।
उनका अनुसार सुनको मूल्य प्रतिऔँस चार हजार डलरभन्दा तल झरेमा त्यस आसपासका तहमा खरिदकर्ताको चासो बढ्न सक्छ। उनले बजारको अवस्था हेर्दा प्रतिऔँस ३ हजार ५०० डलरसम्म झरेपछि खरिद गर्ने अवसर आउन सक्ने सम्भावनासमेत उल्लेख गरेका छन्। यद्यपि, यो निश्चित भविष्यवाणी नभएको र बजारको दिशा अनुमान गर्न कठिन रहेको उनको भनाइ छ।
अर्कोतर्फ, एफएक्सप्रोका वरिष्ठ बजार विश्लेषक एलेक्स कुप्त्सिकेभिचले सुनको मूल्य हालको न्यून तहबाट पुनः बढ्न सक्ने बताएका छन्। उनका अनुसार लामो समयदेखि प्रतिऔँस ३ हजार ९५० देखि ४ हजार १०० डलरको दायरामा सुनमा खरिदकर्ताको माग देखिँदै आएको छ। पछिल्लो गिरावट आवश्यकताभन्दा बढी भएको हुन सक्ने भएकाले छोटो अवधिमा मूल्यमा सुधार आउन सक्ने उनको विश्लेषण छ।
मध्यपूर्वमा जारी तनाव तथा ऊर्जा आपूर्तिमा अवरोध आउन सक्ने जोखिमले तेलको मूल्य बढाएको छ। तेल महँगिँदा मुद्रास्फीति थप चर्किन सक्ने र त्यसलाई नियन्त्रण गर्न अमेरिकी केन्द्रीय बैंकले ब्याजदर उच्च राख्नुपर्ने सम्भावना बढ्छ।
सुनले ब्याज प्रदान गर्दैन। त्यसैले ब्याज दिने सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्दा लगानीकर्ताका लागि सुनको तुलनात्मक आकर्षण घट्न सक्छ। अमेरिकी मुद्रास्फीतिसम्बन्धी तथ्याङ्क अपेक्षाभन्दा उच्च आउनु र ब्याजदर फेरि बढ्न सक्ने आशङ्काले पछिल्लो गिरावटलाई थप बल दिएको विश्लेषण गरिएको छ।
आगामी साता अमेरिकी केन्द्रीय बैंकसहित युरोपेली केन्द्रीय बैंक, क्यानडाको केन्द्रीय बैंक र जापानको केन्द्रीय बैंकका निर्णय तथा आर्थिक तथ्याङ्कमा बजारको ध्यान रहनेछ। मुद्रास्फीति घट्ने सङ्केत देखिएमा सुनको मूल्यमा सुधार आउन सक्छ। तर, ब्याजदर लामो समय उच्च रहने वा थप बढ्ने अपेक्षा बलियो भएमा मूल्यमा दबाब कायम रहन सक्छ।
नेपालमा सुनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूल्यसँगै अमेरिकी डलरको विनिमय दर र स्थानीय बजारको अवस्थाबाट प्रभावित हुन्छ। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुन प्रतिऔँस कति डलरले घट्छ भन्ने आधारमा मात्रै नेपालमा प्रतितोला मूल्य कति पुग्छ भनेर निश्चित गर्न सकिँदैन।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घट्ने सम्भावना अझै कायम छ। व्यावसायिक विश्लेषकहरूको सर्वेक्षणले निकट अवधिमा थप गिरावटको जोखिम देखाएको छ। यद्यपि, व्यक्तिगत लगानीकर्ताको अपेक्षा र बजारमा मूल्य पुनः बढ्न सक्ने सम्भावनालाई पनि बेवास्ता गर्न मिल्दैन।
नेपालमा सुनको मूल्य यसअघि प्रतितोला ३ लाख २२ हजार रुपैयाँसम्म पुगेको थियो। त्यहाँबाट घटेर २ लाख ७८ हजार ५०० रुपैयाँमा आइपुग्नुले बजारमा आएको ठूलो परिवर्तन देखाउँछ।
सुनको मूल्यमा भारी गिरावट आएपछि उपभोक्ता र लगानीकर्ताले खरिद गर्ने उपयुक्त समयबारे चासो राख्नु स्वाभाविक हो। तर, छोटो अवधिमा मूल्यको दिशा स्पष्ट नभएकाले अहिले नै सुन सबैभन्दा सस्तो भएको निष्कर्ष निकाल्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।
गहना बनाउन सुन किन्नुपर्ने उपभोक्ताले आफ्नो आवश्यकता र बजेटलाई प्राथमिकता दिन सक्छन्। लगानीका लागि खरिद गर्नेहरूले भने एकैपटक सबै रकम खर्च गर्नुको सट्टा आफ्नो जोखिम वहन गर्ने क्षमताअनुसार चरणबद्ध खरिद गर्ने विकल्प विचार गर्न सक्छन्।
