काठमाडौं, असार १६ — फुटबल विश्वकप जित्ने खेलाडी राष्ट्रिय नायक बन्छन्, तर पराजित हुने खेलाडीले कतिपय अवस्थामा चरम आलोचना, अपमान र हिंसासमेत सहनुपरेको इतिहास छ। विश्वकपका विभिन्न संस्करणमा हारपछि खेलाडीमाथि सामाजिक बहिष्कारदेखि हत्या र श्रम शिविरसम्मका अमानवीय व्यवहार भएका घटनाले फुटबलको अर्को अँध्यारो पक्ष उजागर गरेका छन्।
विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा दुःखद घटनामध्ये एक सन् १९९४ मा कोलम्बियाका डिफेन्डर एन्ड्रेस एस्कोबारको हत्या हो। अमेरिकाविरुद्धको खेलमा आत्मघाती गोल गरेपछि टोली समूह चरणबाट बाहिरिएको थियो। त्यसको केही दिनपछि एस्कोबारलाई मेडेलिनमा गोली हानी हत्या गरिएको थियो। घटनालाई खेलसँग जोडेर विश्व फुटबलकै सबैभन्दा क्रूर घटनामध्ये एक मानिन्छ।
इङ्गल्याण्डमा पनि हारपछि खेलाडीहरूले कठोर आलोचना भोगेका छन्। सन् १९९८ को विश्वकपमा अर्जेन्टिनाविरुद्ध रातो कार्ड पाएपछि डेभिड बेकह्याम लामो समयसम्म समर्थक र सञ्चारमाध्यमको निशानामा परेका थिए। त्यस्तै, सन् २०२१ को युरो कप फाइनलमा पेनाल्टी मिस गरेका मार्कस रासफोर्ड, जेडन सान्चो र बुकायो साकामाथि सामाजिक सञ्जालमा रंगभेदी दुर्व्यवहार भएको थियो।
उत्तर कोरियामा सन् २०१० को विश्वकपमा कमजोर प्रदर्शनपछि खेलाडी र प्रशिक्षकलाई सार्वजनिक रूपमा आलोचना गरिएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार टोलीका प्रशिक्षकलाई श्रम शिविरमा पठाइएको दाबी समेत गरिएको थियो, यद्यपि त्यसबारे स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन।
सन् १९६६ को विश्वकपमा दक्षिण कोरियासँग पराजित भएपछि इटालीका खेलाडीहरूले स्वदेश फर्किँदा आक्रोशित समर्थकबाट कुहिएका अण्डा र टमाटर प्रहारको सामना गर्नुपरेको थियो। प्रहरी सुरक्षाबीच उनीहरू विमानस्थलबाट बाहिरिएका थिए।
ब्राजिलका पूर्व गोलरक्षक मोआसिर बार्बोसा पनि सन् १९५० को विश्वकप फाइनलमा उरुग्वेसँगको हारपछि दशकौँसम्म आलोचनाको पात्र बने। निर्णायक गोल रोक्न नसकेको आरोपमा उनले जीवनभर सामाजिक अपमान सहनुपरेको थियो।
खेल विश्लेषकहरूका अनुसार खेलमा हार–जित स्वाभाविक भए पनि त्यसको जिम्मेवारी व्यक्तिगत खेलाडीमाथि थोपरेर हिंसा, घृणा वा अपमान गर्नु खेल भावना विपरीत हो। पछिल्ला वर्षहरूमा फुटबलका अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले पनि खेलाडीमाथि हुने रंगभेदी व्यवहार, अनलाइन दुर्व्यवहार र हिंसात्मक गतिविधिविरुद्ध कडा कदम चाल्न आग्रह गर्दै आएका छन्।
