काठमाण्डौ । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा सभापति गगनकुमार थापा सर्वसम्मत रूपमा दोहोरिने प्रयासमा थिए। तर, काठमाडौं क्षेत्र नम्बर–६ का क्षेत्रीय सभापति श्यामकृष्ण खड्गीले उम्मेदवारी कायम राखेपछि उनको सर्वसम्मत बन्ने प्रयास सफल हुन सकेन। पूर्वसहमहामन्त्री किशोरसिंह राठौरले भने उम्मेदवारी फिर्ता लिएर थापालाई समर्थन गरेका छन्।
गत पुसमा सम्पन्न विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेका थापा नियमित महाधिवेशनबाट पनि सर्वसम्मत हुने वातावरण बन्नेमा विश्वस्त रहेको कांग्रेस नेताहरूको भनाइ थियो। महाधिवेशनअघि प्रभावशाली नेताहरूले थापाविरुद्ध उम्मेदवारी नदिने वातावरण बनिरहेको दाबीसमेत गरिएको थियो।
पूर्वसहमहामन्त्री राठौरले आफ्नो व्यवस्थापन नभए सभापतिमा उम्मेदवारी दिने सन्देश थापासम्म पुर्याएको कांग्रेसका एक निवर्तमान पदाधिकारीको भनाइ छ। त्यसपछि राठौरले सभापतिमा उम्मेदवारी घोषणा गर्दै मनोनयनसमेत दर्ता गरेका थिए। तर, बुधबार उनले उम्मेदवारी फिर्ता लिँदै थापालाई समर्थन गर्ने घोषणा गरेका छन्।
राठौरको उम्मेदवारी फिर्तापछि सभापतिका लागि थापा र खड्गीबीच प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ। निर्वाचन समितिका अनुसार कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत सभापतिमा यी दुई जनाको उम्मेदवारी कायम छ।
खड्गीको उम्मेदवारीलाई लिएर कांग्रेसभित्र विभिन्न राजनीतिक समूहको रणनीतिसँग जोडेर चर्चा भइरहेको छ। कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंह र कृष्णप्रसाद सिटौलाको योजनामा आफू उम्मेदवार बनेको भन्ने दाबी सामग्रीमा गरिएको छ। यद्यपि, यस्तो दाबी सम्बन्धित नेताहरूको भनाइका रूपमा मात्र प्रस्तुत गरिएको छ।
कांग्रेस काठमाडौंका पूर्वसभापति भीमसेनदास प्रधानले खड्गीले उम्मेदवारी दिनुअघि आफूहरूसँग छलफल गरेको बताएका छन्। प्रधानका अनुसार आफूहरूले लोकतान्त्रिक पार्टीमा प्रतिस्पर्धा स्वाभाविक हुने भन्दै चुनाव लड्न सुझाव दिएका थिए।
खड्गीले भने आफूले थापालाई सर्वसम्मत सभापति हुन नदिन पहिलेदेखि नै तयारी गरेको बताएका छन्। उनले आफूले क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक गरेर सभापतिमा उम्मेदवारीको तयारी गरेको र दबाब आए पनि उम्मेदवारी फिर्ता नलिएको बताएका छन्।
खड्गी र थापाबीचको प्रतिस्पर्धालाई रोचक बनाउने अर्को पक्ष उनीहरूको पुरानो शिक्षक–विद्यार्थी सम्बन्ध हो। खड्गी लामो समय शिक्षण पेसामा थिए र सिद्धार्थ वनस्थली स्कुलमा गणित शिक्षकका रूपमा कार्यरत रहँदा थापालाई पढाएका थिए।
खड्गीका अनुसार उनले २०४८–०४९ सालतिर सिद्धार्थ वनस्थली स्कुलको कक्षा १० मा अध्ययनरत थापालाई गणित पढाएका थिए। अहिले त्यही विद्यार्थी कांग्रेसको सभापति पदका लागि उम्मेदवार छन् भने शिक्षक खड्गी पनि सोही पदमा प्रतिस्पर्धामा छन्।
खड्गीले आफूले थापालाई रोक्न मात्र उम्मेदवारी नदिएको बताउँदै पार्टीभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बनाउन प्रतिस्पर्धामा आएको बताएका छन्। उनले कांग्रेसलाई विधि, विधान र संगठनका आधारमा बलियो बनाउने आफ्नो उद्देश्य रहेको बताएका छन्।
कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि बिहीबार मतदान हुँदैछ। निर्वाचन समितिका अनुसार मतदानका लागि काठमाडौंका राष्ट्रिय सभागृह, खुलामञ्च र प्रज्ञा भवनमा विभिन्न मतदान केन्द्र तोकिएका छन्।
राष्ट्रिय सभागृहमा बागमती प्रदेशका प्रतिनिधि, खुलामञ्चमा कोशी, मधेस, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रतिनिधिसहित भ्रातृ तथा शुभेच्छुक संस्था र जनसम्पर्क समितिका प्रतिनिधिले मतदान गर्ने व्यवस्था गरिएको छ। प्रज्ञा भवनमा गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका प्रतिनिधिका लागि मतदान केन्द्र तोकिएको छ।
महाधिवेशनमा ७ हजार २५५ प्रतिनिधिले नयाँ नेतृत्व चयनका लागि मतदान गर्नेछन्। सभापति पदमा थापा र खड्गीबीच प्रतिस्पर्धा हुने भएपछि कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा सभापति चयनका लागि निर्वाचन हुने निश्चित भएको छ।